Cấu trúc Đại thể và Vị trí Giải phẫu

Âm đạo (vagina) là một ống cơ đàn hồi nằm trong hệ thống sinh dục nữ, kéo dài từ khu vực vulval vestibule (tiền đình âm hộ) cho đến cervix (cổ tử cung).

• Đường đi và hướng: Ống âm đạo chạy hướng lên trên và ra phía sau, nằm kẹp giữa urethra (niệu đạo) ở phía trước và rectum (trực tràng) ở phía sau.

• Kích thước thành: Do sự hiện diện của cổ tử cung nhô ra ở thành trước, thành trước âm đạo có chiều dài ngắn hơn (khoảng 7,5 cm) so với thành sau (khoảng 9 cm).

• Mặt cắt ngang: Khi không có sự kích thích hoặc thâm nhập, thành trước và thành sau của âm đạo áp sát vào nhau, tạo thành hình chữ H đặc trưng nhờ sự nâng đỡ của các cơ vùng pelvic floor (sàn chậu).

Cấu trúc Vi thể của Thành Âm đạo

Cấu trúc mô học của thành âm đạo bao gồm các lớp chính từ trong ra ngoài:

1. Lớp niêm mạc (Mucosa): Được cấu tạo từ biểu mô vảy tầng không sừng hóa (stratified squamous epithelium), giàu chất glycogen dưới sự tác động của nội tiết tố estrogen. Lớp này tạo thành các nếp gấp ngang gọi là rugae, giúp tăng diện tích bề mặt để âm đạo có khả năng giãn nở linh hoạt.

2. Lớp cơ trơn (Muscular layer): Gồm các thớ cơ trơn chạy dọc và vòng, phối hợp với các cơ vân của sàn chậu để tạo lực co bóp.

3. Lớp mô liên kết (Adventitia): Lớp ngoài cùng giúp liên kết âm đạo với các cơ quan lân cận trong vùng chậu.

Cơ chế Bôi trơn và Sinh lý Đáp ứng Tình dục

• Quá trình bôi trơn: Khi có sự kích thích tình dục, huyết áp mô cục bộ tăng lên (vasocongestion), khiến huyết tương rỉ qua các mao mạch và biểu mô âm đạo tạo thành dịch bôi trơn tự nhiên (transudate), giúp giảm ma sát.

• Hiệu ứng bong bóng (Tenting effect): Trong quá trình hưng phấn, phần trên của âm đạo mở rộng và dài ra, tử cung nâng lên cao, tạo khoảng trống chuẩn bị cho quá trình giao hợp và hỗ trợ tinh trùng di chuyển thuận lợi hơn.

• Mật độ thần kinh: Mặc dù nhạy cảm với áp lực và sự đầy đặn, phần lớn âm đạo ít tập trung đầu mút thần kinh nhạy cảm bằng khu vực clitoris bên ngoài, do đó đa số phụ nữ cần sự kết hợp kích thích âm vật để đạt cực khoái.

Hệ vi sinh vật và Cơ chế Bảo vệ Tự nhiên

• Hệ vi sinh (Vaginal flora): Được thống trị bởi các loài vi khuẩn Lactobacillus. Các vi khuẩn này chuyển hóa glycogen thành axit lactic, duy trì độ pH sinh lý ở mức axit từ 3,8 đến 4,5.

• Tác dụng bảo vệ: Môi trường axit tự nhiên này đóng vai trò như một rào cản sinh học, ức chế sự phát triển của các vi khuẩn có hại và mầm bệnh gây nhiễm trùng. Do cơ chế tự làm sạch tự nhiên này, các chuyên gia y tế thường khuyến cáo không nên lạm dụng việc douching (thụt rửa sâu) để tránh làm mất cân bằng hệ vi sinh.